18 Kasım 2015

Zerzavatçı, “Önemsiz Nesneler”

Uzun bir ara verdik grupla pedallamaya. Bu hafta sonu hasret dindirelim, muhabbet edelim, turlarımızı paylaşalım... Beykoz’un içlerine doğru, Zerzavatçı’ya gittik.

Hava harikaydı, başlarda biraz serin olsa da gün içinde güneş çıkınca tam bisikletlik oldu. İstanbul’da eskiden gidilecek öylesine çok yer vardı ki, artık damperli trafiği nedeniyle yer kalmadı.

8.30’da Üsküdar’da buluştuğumuzda Serhan, İhsan, Cengiz, Ömer ve yeni arkadaşımız Behçet çoktan hazırdılar.

Aile fotosunu çektikten sonra 7’li olarak yol almaya başlıyoruz. Sabah İstanbul’un Anadolu yakası güneş almıyor, sahil yolu gölgede kaldığından serin oluyor. Yazın iyi de kışın güneşi arıyor insan.

Behçet ne yazık ki sürdüremiyor ve evden gelen telefon karşısında dönmek zorunda kalıyor. 6 kişi kalan grup Beykoz’da Gültekin’in eklenmesiyle gene 7 oluyor. İlk mola noktamız, her zamanki gibi Akbaba köyü. 2 çaycı vardır burada. Birine bizden önce gelen bisikletçiler yerleşince biz de diğerine oturuyoruz. Her ikisi de kazansın. Ayrım olmaz.

Daha çaylar gelmeden Kamil’in gelmesi sürpriz oluyor. Böylecene 8’liyoruz. Kahvaltı etrafında dönen muhabbet Gültekin’in son Bulgaristan turu, Kamil’in Çanakkale gezisi, Ömer’in Kayseri Aladağları ile renkleniyor.










Beykoz İstanbul’un fethinden çok önce 1402 yıllarında Yıldırım Beyazıt tarafından Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılıyor. Bundan sonra Amikos olan adı Beykoz'a dönüştürülüyor. Kocaeli Beyleri’nin ikametgahına ayrılan Beykoz; “Bey” hecesini bu yöneticilerden, “Koz” hecesini de Farsçada köy anlamına gelen “Koz” kelimesinden almıştır. Beylerin Köyü, Beykoz.

Dereseki rampası tırmanılıp Riva yoluna çıkılıp sağa sapılıp Zerzavatçı yönüne pedal basıyoruz. Otoyolun kenarındaki güvenlik şeridinde tekerler dönmekte. Herkes keyfine göre bir tempo tutturmuş. Güneş gerçekten insanın içine mutluluk veriyor. Nasıl nankörüz değil mi (sıfat Farsça nānkūr, iyilikbilmez)? Yazın fazla gelir kışın az.

Zerzavatçı 2. molamız. Köyün adı Zerzavatçı ama TDK zerzevat’ın karşılığını (zerzeva:tı) Farsça sebze + Arapça -vāt olarak açıklıyor; 1. isim, bitki bilimi Sebze, 2. Küçük, önemsiz nesneler.

Buranın ayranı meşhurdur. Bardağı 2 lira. Çaycı neşeli bir tip. Siparişleri toplu vereceksin. Araya bir şey kattın mı kafası karışıyor. Burada çaylar 75, kahve 2 lira. Bir de bakkalın sattığı ekmek var, altı yapraklı. Evde öyle çok ekmek var ki, bu sefer almadan geçiyoruz. Ama Gültekin 2 taneyi kapıyor. Ömer de peşinden.

Zerdali ve şeftali sözcüğünün de Farsçadan geldiğini okudum. Aslı zerd-i alu (sarı erik) ve eft-i alu (etli erik) biçiminde. TDK’nın güncel Türkçe sözlüğünde 111 bin 27 kelime bulunuyor. Bunun 14 bin 981’i yabancı kökenli. Buna karşılık TDK, yabancı dillerde 10 binin üzerinde Türkçe kelime olduğunu, Türkçeden en fazla kelimenin ise Ermeniler ile Sırpların aldığını belirledi. Peki Yunanca eist enpolin  (is-tin-polin) ne demek? Şehre doğru. Yani neresi oluyor? :))

Görele’ye çıkış kırıcı değildir. Sonrası da keyifle inilir. Ama Kavacık karışıktır. Hele de kavşakları geçmek ayrı bir beceri ister. Çekinmeden kendini şeride bırakacaksın. Aksi durumda asla ilerleyemezsin. Anadolu Hisarı inişine gene toplanıp geçiyoruz. İhsan burada ayrılıyor bizden, artık durmadan gitmek istedi.  Biz de A. Hisarında Ö-Evinde bir mola daha vererek, konuşulmamış askerlik hikayelerini dillendiriyoruz. Kamil ve Gültekin buradan tornistan ediyorlar.

Tornistan, bir deniz taşıtının geri geri giderek dönüş yapması. Türkçeye en geç 19. yüzyılda İngilizce ‘turn astern’ (geriye doğru dönüş) kavramından geçmiştir.

Sonrası Üsküdar’a kadar slalom, macera. Genelde yolun ortası en iyi gidilecek yerdir. Sağda kapı sıkıntısı çıkabilir. Ortanın da karşıdan geniş araç gelirse sıkıntısı olur. Ama biraz sağdan biraz ortadan Üsküdar (burada Ömer veda ediyor) ve Kadıköy. İçilen birer taze meyve suyu, Serhan Beşiktaş, Cengiz Bostancı, biz de Kızıltoprak olarak dağılıyoruz.

Haydoy’a verilen destek için tekrar teşekkürler.





















Zerzavatçı “Önemsiz Nesneler” Turu: Üsküdar-Beykoz-Akbaba-Dereseki-Zerzavatçı-Görele-Kavacık-A.Hisarı-Üsküdar-Kadıköy

Tur tarihi: 15 Kasım 2015
Kat edilen mesafe: 74,19 km.
Ortalama hız: 14,91 km/sa.
En yüksek hız: 62,54 km/sa.
Bisiklete biniş süresi: 4 sa. 58 dk.





























































14 Kasım 2015

Türkiye'nin İlk Bisiklet Yolu Yönetmeliği Yayımlandı



Resmi Gazetede yayımlanan "Şehir İçi Yollarda Bisiklet Yolları, Bisiklet İstasyonları ve Bisiklet Park Yerleri Tasarımına ve Yapımına Dair Yönetmelik"e göre bisiklet yoları, mavi renkte olacak, kaldırımla aynı veya üst seviyede olamayacak. Ayrıca bisiklet yolları otobüs durağı arkasından ve durağa 200 santimetrelik mesafe bırakılacak şekilde uygulanacak. Mevcut bisiklet yolları 5 yıl içerisinde bu yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilecek.













Çevre ve Şehircilik Bakanlığının hazırladığı Türkiye'nin ilk bisiklet yolu yönetmeliği resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Mevcut bisiklet yolları 5 yıl içerisinde bu yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilecek.

Bakanlığın hazırlamış olduğu "Şehir İçi Yollarda Bisiklet Yolları, Bisiklet İstasyonları ve Bisiklet Park Yerleri Tasarımına ve Yapımına Dair Yönetmelik" resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi. 7 bölüm halinde yayınlanan yönetmeliğe göre bisiklet yoları ulaşım noktalarını ve yerleşim yerlerinin merkezi bölgelerini birbiriyle irtibatlandıracak bir ağ oluşturacak, başlangıç ve varış noktası arasında kesinti olmayacak şekilde tasarlanacak.

Bisiklet yolları, ulaşım merkezleri ile yerleşim yeri merkezlerini birbirine bağlayacak şekilde planlanacak.

Yol yüzeyi seviyesinde ya da yol yüzeyi ile kaldırım seviyesi arasında olabilecek bisiklet yolları, kaldırımla aynı veya üst seviyede olamayacak. Yenilenebilir enerji kaplamalarının kullanımına olanak sağlanacak.

Otobüs duraklarında bisiklet yolları taşıt yoluna taşmadan, durak arkasından ve durağa 200 cm’lik mesafe bırakılarak yapılacak.

Eğim, bisikletliyi tehlikeye sokmayacak şekilde en çok %4 uygulanacak ve dik eğimle geçilmesi gereken durumlarda, bisiklet yolu genişliği artırılarak bisikletlilere ekstra manevra yapabilecekleri alan bırakılacak.

- Bisiklet yolları mavi renkte olacak

Renklerinin mavi olacağı bisiklet yolları kent bütünündeki ulaşım sistemleri ile uyumlu olacak. Ayrıca, güvenliği sağlayacak trafik işaret ve işaretlemeleri ile sinyalizasyon sistemleri oluşturulacak. Mavi rengin seçilmesinin sebebi ise fark edilebilirliğin arttırılması.

Üniversitelerde bisiklet yolları yurt ve eğitim binalarını birbirine bağlayacak şekilde tasarlanacak. Kampüs içi ulaşımda bisiklet özendirilecek.

Bisiklet yolu ve bisiklet yolunun güzergâhındaki karayolları ile kesişim noktasında, en az 1/500 ölçekli yol projesi yapılacak, büyükşehir belediyelerinde Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurul kararı, diğer belediyelerde ise il, ilçe trafik komisyonu kararına istinaden belediye meclisi kararı ile projeler uygulanacak.

- Her bisiklet yolunun adı ve kodu olacak

Bisiklet yolları ilgili idarece imar planında ve varsa ulaşım ana planında gösterilecek ve her bisiklet yolunun güzergahına bir ad veya kod verilecek. Bu sayede yön ve adres karmaşasının önüne geçilmiş olunacak.

Tek şeritli yapılan bisiklet yollarında, bisiklet yolu şerit genişliği en az 130 cm genişliğinde tasarlanacak ve taşıt yolu tarafında 50 cm genişliğinde emniyet mesafesi bırakılmış olacak. Ayrıca yaya kaldırımı genişliği, bisiklet yolu sebebiyle 150 cm’den daha az olamayacak.

Bisiklet yolu ile motorlu taşıt şeridi arasında ki fiziksel bariyer en az 60 cm genişliğinde refüj ise, en az 10 cm yüksekliğinde olacak.

Bisiklet yollarında hız sınırı azami 25 km/saat olarak uygulanacak.

Yollara araçların park etmemesi için bisiklet yolu ikazı ve gerekli yerlerde park yasağı levhaları konulacak.

Bisiklet istasyonları ve bisiklet park yerleri uzaktan görünebilir şekilde ve bilgilendirici işaret ve levhalarla tanımlanacak. Ayrıca istasyonlar ve park yerlerine ulaşım dik rampalar ve merdivenler olmayacak şekilde tasarlanacak.

Bisiklet yollarında “Bekleme Alanı” uygulaması hayata geçirilecek bisikletlilere öncelik tanınacak.

Mevcut bisiklet yolları 5 yıl içerisinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilecek.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdür Vekili Selami Merdin, “yayımlanan yönetmelik ile bisikletlerin ulaşım vasıtası olarak kullanımının yaygınlaştırılması amaçlanmaktadır. Karayolu taşımacılığı nedeniyle 2013 yılında gerçekleşen 58 Milyon 196 bin ton CO2 salınımının, % 32,58’i otomobil kaynaklıdır. Otomobillerden kaynaklanan CO2 salınımının yarısının şehir içi ulaşımda meydana geldiği kabul edilir ve şehir içi ulaşımın %10’unun bisiklet kullanımı ile gerçekleştirileceği hedeflenirse; CO2 salınımının kaba bir hesapla 948 bin ton azalacağı düşünülmektedir” dedi. 



03.11.2015 tarih ve 29521 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Yönetmelik"


12.12.2019 tarih ve 30976 sayılı Resmi Gazete'de daha kapsamlı yeni bir yönetmelik yayımlandı: Yönetmelik-II



Haber için Engin ve Kaya'ya teşekkürler.