b i s i k l e t l e: [bisikletle]Türkiye: Göbeklitepe, Tarihin Sıfır Noktası (Midyat-Dargeçit)

4 Haziran 2022

[bisikletle]Türkiye: Göbeklitepe, Tarihin Sıfır Noktası (Midyat-Dargeçit)

2 Haziran 2022, Perşembe / Midyat - Dargeçit, 43 km (38. gün)

Tekrar yola koyuluyorum bugün. Sıcağa kalmamak için erken hareket etsem iyi olacak. Toparlanıp bisikleti yüklemek ve dışarıya çıkardıktan sonra kahvaltıya geçişim 7 buçuk. Fazla uzatmadan yapılan bir kahvaltı. Nihayet bugün domates ve hıyar koymuşlar tabağa : )) Bu ÖE kahvaltı ikramı konusunda sınıfta kaldı. Oda da sigara kokuyordu. Pencereyi hiç kapatmadığım halde koku odaya sinmiş. Bir de burası dahil, tüm kaldığım yerlerin çoğunda tuvalet fırçasının konulduğu kap-hazne hep suyla dolu, boşaltanı görmedim. Hiç mi akıllarına gelmiyor oraya bakmak? Buradaki horoz meselesi ise apayrı bir durum; hayvan tek midir tavuk mu bulunmuyor kafesinde, ötüyor da ötüyor, istiyor da istiyor... Aldıran yok!

Saat 07.45, hava hafif puslu. Estel’den Midyat’a, merkeze inen düz yol, 3 km. Burası eskiden tarlaymış denildi. Yakın zamanda bu şekilde bina ile dolmuş. Göbekten sol, Batman diye sapıyorum. Şehrin bu kısmına fazla yürümedim. Bir 3 yıldızlı otel var, sonrasında seyreliyor binalar. Bazı yeni binalar da bu bölgenin taş-renk ve tarzında yapılmış. Sanki eski gibi. Saat 8, hava 30,3 °C. 958 m rakımda kuzey yönündeyim. Ortalamam şimdilik 19,4 km/s. 6’ncı km.de bu yoldan, sağdan Dargeçit olarak ayrılıyorum. Tek şeritli, güvenlik şeridi olan sıcak asfalt bir yoldayım şimdi. Eskiden bozuk olduğu, geçen yıl açılan Ilısu Barajı nedeniyle yenilendiği anlatılmıştı. 40 km uzakta Dargeçit. Yani çok uzun bir yol değil. Fazla trafiğimiz yok. Eğim de yok, hafif tepecikler çıkabiliyor. Etrafta ağaç az, çoğu yerler ekili. Sağımda bağlar var. Çiçekler yol kenarında ve derinlere iniyor. Rengarenk, sarı-kırmızı-pembe-mavi-mor-beyaz, çok güzeler. Eski yolun bazı bölümleri solda altta kalmış. Bu seferki turda çiğnenmiş hayvan görmedim ama ilk defa ezilmiş bir kirpi çıkıyor karşıma. Keçilerini güden bir çoban. Selamlaşıyoruz. Sağda solda Süryani manastırlarına gidildiğini gösteren levhalar. Kimi 2-3 kimi 10 kilometre uzaklıkta. Hiç birine girmiyorum. Genelde kapalı oluyorlar ve dıştan görebiliyorsun. Anlaşılan bölge zamanında Süryanilerin yoğun yaşadığı yerlerden. Buradaki bağlar da herhalde onların şarabı nedeniyle, oradan gelme-kalma.

Dargeçit Belediyesinden Halkla İlişkiler Müdürü Keramettin Bey eksik olmasın ilgi gösterdi ve beni bekliyor. Kalacak yer konusunda yardımcı olacak. Kılıç Apart Otel en yenisiydi, ancak yer yoktu. Ben de müdür beyi arayıp yardım istedim. Öğleden sonra Mardin’e gitmesi gerekiyordu, ben de tanışmak için erken gelirim dedim. Zaten 42 km bir yol ve dümdüz. 2,5 saatte rahat alacağımı düşünüyorum. Yolun trafiği çok az, çok güzel bu anlamda. Sakin bir yol. Asfaltın durumu iyi, çıkış da pek yok. Türk bayrakları asılı burada. Kalekollar var, 3 tane geçiyorum. İlki küçük, sonraki daha büyüktü. Yol üzerinde benzinci yok, köy bakkalı yok, su takviyesi yapabileceğin çeşme de yok. Yani yanında 2’nci bir matara su bulundur. Alâyurt diye bir köy var solda. Hali vakti yerinde bir köy olsa. Buradaki binalar o taş yapılardan değil, betonarme 2 katlı boyalı evler.

Dargeçit için anayoldan ayrılıyor soldan sapıyorum. İlk gelen benzincide bir mola vereyim. Sebilinden suyumu tazeliyor, bir de soda içiyorum. İstasyon sahibi gençle yapılan sohbet. Araba tutkusu hız tutkusu, yaptığı kaza sonrası sağ kalçasında kalan az sıkıntıyı anlatıyor.

Geçmişte Kher-Boran, Kfar-Boran, Kerburan, Kerboran gibi isimlerle anılan Dargeçit’e vardım. İlçede yollar asfaltlanmakta. Belediye nerede diye soracaktım ki önüne gelmişim. Hemen dalıyor bisikleti duvara dayarken polis burası olmaz şurası olsun diyor. Kapıdaki kişiden Keramettin Beyin çıktığını, Mardin’e gittiğini öğreniyorum. Telefonla da tam ulaşamıyoruz, bağlantı sıkıntısı var. Beni içeri alıp bir çay ısmarlıyorlar ve zabıta memuru kalacağım yere götürüyor. O önde ben arkasında, minibüs durağının orada Ps Mila diye bir aparta geldik. Kapı kilitli, sahibinin gelmesini beklemekteyiz. Oda 5’inci katta. Asansör var. Para alınmıyor, Keramettin Beyin misafirisin deniliyor. Bir aylık bir apart otel. 1+1 bir daire. Yepyeni tertemiz. Değil bu tur, tüm turların içinde en konforlu konaklamam olacak.

Yayıl saçıl hatta çamaşır makinesi var içerde, yıka. Ayaklı tel askıya asıp pencere önünde kurut. Ben uzanıp kestirip uyanana kadar kurumuştu hepsi. Kısaca ilçenin tarihçesine bakacak olursak: Tarihi çok eskilere dayanan Dargeçit'in bilinen eski meskûnlarının burada yaşayan Süryaniler, Ermeniler ve Kürtler olduğu biliniyor. MS IV. yüzyılda Samanilerin iktidarı döneminde Dargeçit ve yöresi Hristiyanlıkla tanışır. O dönemde Hristiyanlaşan kesim yalnızca yörede yaşayan Süryanilerdir. Kürtler ise o tarihte çoğunlukla Zerdüşt inancına mensupturlar. Arapların bölgeye gelmesiyle Kürtler İslam dinine geçerler.

Çok dinli bir yer olan Dargeçit; Müslüman, Hristiyan (Ortodoks ve Katolik) ve Yezidileri barındırmıştır. Mezopotamya'nın, yani Dicle ve Fırat arasındaki bölgenin insanlık tarihinin ve medeniyetinin başladığı yer olduğunu dikkate alırsak, Dargeçit'in tarihinin ne kadar eskilere dayandığını anlayabiliriz.

Dargeçit'e ilk yerleşenlerin Mardokeliler diye bilinen bir aile olduğu rivayet ediliyor. Kesin olarak hangi tarihte olduğu bilinmemekle beraber Süryani bir ailenin şehri kurduğu söyleniyor. Zamanla aldığı göçlerle büyüyen Dargeçit 1900'lerin basında beş yüz ailenin yasadığı bir şehir oluyor. I. Dünya Savaşından sonra ekonomik bunalıma girilince, bazı Süryaniler daha rahat bir yaşam sürmek için Avrupa ülkelerine göç ederler. Göçler sonucu Dargeçit nüfusu azalmıştır. Eskiden Müslüman Hristiyan nüfus birlikte yaşamaktaydı ancak şimdi sadece Müslüman nüfus yaşamaktadır.

DargeçitKaymakamlığı

Hava çok sıcak. Bayıldım yatakta. Firu’yla yapılan konuşma sonrası 4 buçuk gibi çıkıyorum keşfe. Önce yenilen pide+ayran. Onların ikramı ezme ve salata için 37 lira ödüyorum. Sıcak karşısında bolca su içmek için alınan Munzur Suyu ile Mor Kuryakos Kilisesini görmek üzere diğer uca yürümekteyim. Açık mı kapalı mı derken açık olduğu anlaşılıyor. Yaşlıca bir kadın ve erkek karşılıyor beni. IŞİD’den (*) kaçmış Suriyeli bir aile. Adam Arapça anlatmaya çalışıyor durumunu. DEAŞ diyor, makineli tarama işaretleri yapıp bedenini gösteriyor. (Sonra öğreniyorum Deyr-zor’dan kaçmışlar, orada tapuda görevli bir çalışanmış. Her şeyini kaybetmiş buraya sığınmış. Devletimiz bir şekilde maddi yardım yapıyormuş.)

(*) Ebu Bekir el-Bağdadi, kendini İslam halifesi ilan etmiş, silahlı örgüt IŞİD'ın kurucusu ve 2014'ten beri lideriydi. 26 Ekim 2019'da Suriye'nin İdlib şehrinin Barisha köyünde ABD Silahlı Kuvvetlerinin "Kayla Mueller Operasyonu" adını verip düzenlemiş olduğu saldırı sırasında içinde bulunduğu tünelde yakalanacağını anlayınca üzerindeki bomba yüklü yeleği patlatarak kendini ve kendisiyle birlikte tünelden kaçmaya çalışan aile üyelerini öldürmüştür. Bağdadi'nin cesedi parçalara ayrıldığı ve tanınamayacak duruma geldiği için DNA testi sonucunda ölümünden emin olunmuştur. The End

Vikipedi

1979 yılında Hristiyan cemaatin Dargeçit’i terk etmesi nedeniyle harap olmuş ve son dönemde belediye tarafından restore edilmiş olan kilise içinde fotolar çekerken elektrikler kesiliyor. Terasına çıkıp bir iki foto ve çevre görüntüsü alıyorum. Dönüşte telefonda Keramettin Beyle konuşuyor, yolda buluşup bir kafeye oturup uzunca sohbet ediyoruz. Devrim Hoca da dahil olunca gece 9’a kadar içilen çay kahve yenilen meyve tabağı… İnternetten miras davasına, siyasetten hayat pahalılığına, belediyeden, yapılan restorasyonlara, Boncuklu Tepeden turizme, ortak tanıdıklarla zincirin birleşmesine kadar sürüyor. Lamia Hanımı tanıyorlar. Burada ilçede uzun yıllar hizmet vermiş. İstanbul’a gelirlerse aramaları için kartımı veriyor ve müsaade isteyip ayrılıyorum yanlarından. Hoş ve sıcak, samimi insanlar. Dostluk kurmak rahat oldu.

Dargeçit adını 2015 yılındaki Güneydoğu Anadolu il ve ilçelerinde gerçekleşen hendek olaylarıyla duymuştuk. Bugün ise bu olayların arkasındaki siyasi amacın ne olduğu net olarak görülmekte. 2015 Haziran ve Kasım seçimleri; Türkiye’yi sarsan 5 ay olarak anılmakta.

- Ps Mila Apart Otel 0531 7930884 Mehmet bey

- Kılıç Apart 0541 1514747 / 0541 6623505 Zahit bey

- Marida Otel 0531 7363575 Medine hanım

- Dargeçit Apart 0541 3812727 Nesrin hanım

Midyat - Dargeçit

Tur tarihi: 2 Haziran 2022

Alınan yol: 42,62 km
Ortalama hız: 20,9 km/s

En yüksek hız: 38,9 km/s
Bisiklete biniş süresi 2 s 02 dk, dışarıda geçen süre 3 s 20 dk

En yüksek sıcaklık 36 ˚C, en düşük 28 ˚C, ortalama 31,8 ˚C
Yükselti kazancı (çıkış) 459,9 m, kaybı (iniş) 507 m
En düşük yükselti 898,8 m, en yüksek 1006,2 m

Garmin yol bilgileri Midyat-Dargeçit

Relive yol bilgileri Midyat-Dargeçit